Thursday, 29 August 2024

Hantita de sufero, tenata de espero

Ĉu ĉi tio iam finiĝos? Kiam Israelo estos respondeca pri la krueleco, kiun ili senĉese faras?

 

Huda Skaik
Gaza Sektoro / la 22-an de aŭgusto 2024

originala artikolo (en la angla)

 

La revo reveni al normala vivo en norda Gazao nutras mian eltenemon.

Movo havas manieron senvestigi vivon al siaj plej bazaj elementoj. La 6-an de februaro 2024, mia familio kaj mi estis perforte delokigitaj de norda Gazao al Nuseirat en la mezo de la Strio.

De sep monatoj, provizora tendo el nilono estas nia hejmo. Litkovriloj estas sternitaj sur la tero por dormi. Dudek parencoj dividas ĉi tiun tendon. Persona spaco ne ekzistas, tial mi ne registriĝis al la reta kurso anoncita de mia universitato. Dum la tago, mi iras kun mia paĉjo al la merkato por aĉeti manĝaĵojn. Foje mi marŝas al la maro por profunde spiri kaj trankviligi mian animon.

Estas malmulte da loko por la pli malpezaj aspektoj de la vivo. Konversacioj temigas ĉiutagan supervivon, la perdon de amatoj, la senĉesa timo de plia perforto kaj komunaj memoroj. Ni sekvas la novaĵojn, esperante, ke la intertraktado estos sukcesa.

Infanoj ludas, desegnas imagajn bildojn, legas kaj kreas teatraĵojn, kiuj proponas mallongan fuĝon el milito.

Kiam la infanoj flugas kajtojn, mi memoras la lastan poemon de D-ro Refaat Alareer:

tiel ke infano, ie en Gazao
… vidas la milvon, mian kajton, kiun vi faris, flugantan supre,
kaj pensas por momento, ke anĝelo estas tie
revenigante amon.

La malmola tero sub mi

Mateno komenciĝas kun rigideco ĉar la sola remburaĵo sub mia korpo estas vintra jako. Neniu kuseno lulas mian lacan kapon. Infere varma vetero malfaciligas la spiron. La konstantaj moskitoj pikantaj niajn korpojn malfaciligas la dormon. La malmola tero sub mi estas konstanta rememorigo pri la komforto, kiun mi iam prenis por koncedita.

Ĉiutaga vivo estas farita el sennombraj taskoj kiuj estas laborintensaj kaj humiligaj. Mia frato plenigas akvogalonojn post atendado en longaj, senfinaj vicoj, rito kiu konsumas altvaloran tempon kaj energion. Mia panjo kuiras super malfermita lignofajro anstataŭ gasforno. Fuma aero kaj malebena varmo faras prepari manĝojn malfacila.

Se mi volas trinki teon aŭ kafon, mi atendas ĉirkaŭ 20 minutojn, ke la akvo bolu sur la fajro. Legomoj, fruktoj kaj kokido haveblas je neatingebla prezo.

Komuna papero kaj varmaj duŝoj kun pura akvo estas neimageblaj luksoj. Duŝoj estas rudimentaj boteloj da akvo varmigita de la suno. Sapo estas multekosta lukso. Pura tuko por lavi estas altvalora. Por konservi bazajn komfortojn, viroj senlace laboras kolektante kaj hakante lignon.

Israelaj virabeloj zumas super ni kune kun sono de raketoj, tankoj, kugloj kaj apaĉaj helikopteroj. La resonanca ekprospero de tanka artilerio forlasas ŝokondojn kiuj povas esti sentitaj kune kun la ombro de morto.

Timo kaptas niajn korojn per ĉiu laŭta kaj malbonaŭgura sono de misiloj. Oni diras al ni: "Se vi aŭdas la sonon de misilo, vi ne mortos ĉar la misilo estas pli rapida ol la sono. La misilo, kiu mortigos vin, ne estos aŭdata!”

Mia poŝtelefono estas la sola ligilo, kiu tenas min en kontakto kun familio kaj amikoj en la nordo. Mi provas voki ĉiutage, kio ne estas facila ĉar necesas kvin horoj por ŝarĝi mian telefonon.

Niaj konversacioj estas plenaj de nostalgio pri tempo, kiam la vivo estis pli sekura. Ni revas pri la finiĝo de la milito kaj reveno hejmen. Ni diskutas niajn nunajn luktojn; homoj en norda Gazao malsatas, kun nur enlatigitaj manĝaĵoj por manĝi, se ili bonŝancas. Al ili mankas medicino kaj kuracado. Ilia sufero malĝojigas kaj doloras min.

Monokromata ekzistado

Estas nekredeble, ke ĉi tiu genocido baldaŭ markos unu jaron. Ĉu ni pasigos alian aŭtunon tiel, alian vintron aŭ printempon? Ĉu ĉi tiu milito iam finiĝos? Gazao estas nia malliberejo. Ni estas forgesitaj de la mondo. Tio estas terure dolora.

Ĉiu momento glitas tra niaj fingroj kiel sablo en sablohorloĝo. Ni maljuniĝas. Ni estas en malkresko. Dum la tempo daŭras, la viglaj koloroj de junula entuziasmo kaj revoj fadas en monokromata ekzisto. Navigi tra senĉesa malfacilaĵo lasas nin kun sento de melankolio. Nia ekzistado estas senfina krepusko.

Mi sopiras al la simplaj plezuroj de hejmo. Mi sopiras al la oportuno trinki varman tason da teo preparitan sur gasforno. Mi sopiras la komforton manĝi en pura, seninsekta hejmo, la trankvilon dormi en lito kun molaj kusenoj, trinki glason da malvarma akvo el la fridujo, duŝi kun ŝampuo en nia banĉambro kaj porti vestaĵojn lavitajn en lavmaŝino.

Mi sopiras la tagojn, kiam mi studis en la universitato kaj esploris Ŝekspiron kaj legis poezion. Mi sopiras dividi ĉi tiun pasion kun geamikoj; vestiĝi bele, esti ĉirkaŭita de personaj havaĵoj en mia ĉambro, kie libroj estas disĵetitaj trans la skribotablo.

Mi sopiras resti maldorma la tutan nokton prepari por prelegoj. Eĉ mankas al mi rigardi mian vizaĝon en la spegulo. Ĉi tiuj ne estas nur oportunaĵoj sed simboloj de vivo, kiu nun sentas sin malproksima kaj neatingebla. Sed mi estas decidita teni mian dignon.

Hejmo

Hejmo estas vorto, kiu enhavas multe da komforto kaj varmo.

Mi sopiras al mia hejmo en Gaza Urbo. Mi sopiras rigardi la sunsubiron de nia balkono. Mi sopiras vidi la arbojn kaj verdan naturon kaj aŭskulti la birdokanton de la fenestro de mia ĉambro.

Mi sopiras apogi min al la betonaj muroj, kiuj sentis min sekura en ĉiuj sezonoj. Mi sopiras ĉiun angulon, straton kaj kvartalon en Gazao. Mi sopiras la unikan odoron de Gaza Urbo, la plej bela urbo en la mondo.

La revo reveni al normala vivo nutras mian paciencon. Esti apud la maro donas al mi forton. Israelo ne povas detrui la maron.

Manko de elektro permesas al la steloj brili pli hele. Antaŭ ol ekdormi, mi diras al mi: “Spiru, Huda, spiru. Ĉi tiu milito finiĝos kaj vi revenos al via Gazao, via hejmo, kaj via vivo! Ĉi tiu infero certe finiĝos.”


Tuesday, 27 August 2024

La fino de la olivrikolto

La tradicioj de nia familio kaj la vivo de mia avo estis detruitaj de milito.

Nadera Raied Mushtha
Gaza Sektoro / la 17-an de aŭgusto 2024

Originala artikolo (en la angla)


Al la memoro de mia avo, Abdullah Qandeel (1946-2024)


Antaŭ dek kvin jaroj, kiam mi estis juna, nia familio kolektiĝis sub la disvastiĝantaj branĉoj de la olivarboj, oranĝaj kaj sikomoroj en la larĝa korto de niaj geavoj en la orienta parto de la najbareco Shuja'iyya de Gaza Urbo. Plenigita de la flustraj folioj kaj la gajaj kantoj de birdoj, ĝi estis sanktejo kie altvaloraj memoroj estis forĝitaj - loko kie la konstanta batado de niaj geavoj ŝajnis eĥi tra la aero mem, kiun ni spiris.

Ĉiujare en novembro, la ĉiujara olivrikolto estis tempo kiam nia tuta klano konverĝus, la sonoj de nia ridado kaj kamaradeco plenigis la aeron dum ni festis la sezonon de olivoleo kaj ĝiaj tradicioj. Ni ĉiuj iris al la hejmo de niaj geavoj portantaj niajn laborvestojn: miaj gepatroj, miaj gefratoj, kaj mi, same kiel miaj onkloj, onklinoj kaj kuzoj. Miaj panjo kaj onklinoj komencis farante bongustan fatayeron kaj teon kun mento. Poste ni ĉiuj marŝis al la olivarbaro, kiu estis kelkaj metroj for.

Mi ankoraŭ povas bildigi nin, miaj kuzoj kaj mi, dum ni rapidis preter la verdo de la arboj kaj la blanka seĝo kie mia avo ĉiam sidis dum la birdoj kantis supre. Kaj tie, en la centro de ĉio, staris mia onklo, lia fotilo kaptante la ridetojn kiuj dancis trans niaj vizaĝoj, por ĉiam konservante la magion de tiuj pasemaj momentoj.

Ĉi tiu estis la regno de okupataj abeloj dum ni kuregis inter la olivarboj plenigante niajn sitelojn, ridante kaj rakontante rakontojn dum ni laboris. Mia avo dirus: "Kiu unue plenigos sian sitelon, havos premion!"

Mi ankoraŭ povas aŭdi niajn voĉojn dum ni kantis la tradiciajn rikoltajn kantojn. La virinoj komencis kanti, kaj la viroj dancis per la bastonoj, kiujn ili uzis por frapi olivojn de la arboj. Ili ridis dum ili dancis la 'dabke', kaj la lumo de la suno brilis sur iliaj vizaĝoj brilante pro ŝvito. La viroj puŝis siajn bastonojn inter la olivfoliojn, skuante la branĉojn tiel, ke la frukto falis sur nin kiel pluvego. Sed ni ankoraŭ ridis.

Kiam krepusko plenigis la ĉielon, ni revenis al la domo de niaj geavoj, la hejmo de paco. Ni ĉiu portis la sitelojn da olivoj, kiujn ni kolektis, kaj ni poste sternis la olivojn sur la tero kiel verda tapiŝo. Ni ordigis ilin, kelkajn por stoki kaj iujn por esti premataj por oleo.

Ĉu ĉio ĉi estas en la pasinteco?

Kun la komenco de la milito post la 7-a de oktobro, la plej multaj familioj estis devigitaj forlasi siajn domojn. Ĝi estis la plej granda milito, pli granda ol iu ajn, kiun ni vidis antaŭe.

Estis militoj en 2008, 2012, 2014, 2021 kaj 2022, kaj plie la mallonga milito en majo 2023. Sed tiu ĉi nova milito estis la plej malbona. Ĝi mortigis la rozon de nia juneco, niajn infanojn, virinojn kaj maljunulojn. Ĉi tio estas milito de malsato, kiu komenciĝis en Norda Gazao kaj daŭre daŭras. Ĉi tio estas sangomilito en la stratoj kaj mortaj infanoj sub la rubo.

Post kiam la familio de mia patrino forlasis sian hejmon, kiel tiom da familioj en Gazao, ili translokiĝis al la hejmo de mia onklino, postlasante siajn olivarbojn kaj oranĝan arbojn. Ili devis evakui pli ol unu fojon, mallonge revenante al sia hejmo dum humanaj batalhaltoj, kaj poste, moviĝante de unu loko al alia, de hejmo al hejmo, de tendo al tendo.

Iun malhelan nokton en januaro, kiam miaj geavoj kaj mia plej juna onklino loĝis ĉe ni en konstruaĵo en Al-Tayaran, mi estis veka skribante dum la resto de mia familio dormis. Dum mi prilaboris mian rakonton, mi aŭdis mian avon ĵetadi en sia lito, moviĝanta de flanko al flanko. Subite li eksidis kaj turnis sian rigardon al mi.

"Kion vi faras, Nadera?" li demandis.
"Mi skribas rakonton, mia kara," mi respondis.

Li rekuŝis sur sian liton, sed liaj okuloj estis malfermitaj. Mi komencis senti min maltrankvila pri li. Kial li ne povis fermi la okulojn? Ĉu estis io malbona, pri kiu li ne rakontis al ni?

La sekvan matenon, ni trovis mian avon ploranta kiel juna infano, liaj larmoj fluantaj kiel rivero. Mia koro rompiĝis vidante mian avon tiel plori antaŭ ĉiuj ni. Do, mi demandis lin: "Kio estas malbona, mia kara?"

Li respondis: "Mi vidis en mia sonĝo, ke israelaj tankoj bruas trans mia olivarbaro. Ili ruliĝis tien kaj tien, kaj ili detruis ĉion kaj bruligis ĉiun arbon. Mi vidis mian korton ruinigita, kun fumo, polvo kaj ŝtonoj ĉie. Mi tiom zorgas pri mia korto; ĝi estas heredaĵo de mia patro. Ĉi tiuj antikvaj olivarboj estas nia familia historio. Mi esperas, ke tio, kion mi vidis en mia sonĝo, ne okazos.” Li diris tion tra siaj larmoj.

Kelkajn horojn poste, unu el la amikoj de mia avo vokis por rakonti al li kio okazis al lia posedaĵo. Lia amiko diris, ke la arboj malaperis kaj la arbareto fariĝis seka dezerto. La koŝmaro de mia avo realiĝis.

Tri monatojn post la sonĝo de mia avo kaj la perdo de liaj olivarboj, li mem iris en la ĉielon. Li suferis pro malsato kaj la amputo de sia dekstra piedo. Li ĉiam diris, ke li eltenos kiel liaj gepatroj kaj liaj olivarboj. Li diris, ke li restos firma. Sed la tankoj detruis liajn arbojn, kaj nun ĉi tiu milito mortigis ankaŭ lin.

La afabla vizaĝo de mia avo, liaj firmaj manoj kaj varmaj brakumoj malaperis. Ne plu ekzistas fabeloj, kaj la ĉiujara olivrikolto, iam ĝoja festo, reduktiĝis al nura fantomo. Nia vivo en Gazao nun estas ombro de sia iama memo, senigita de la ridado, la kamaradeco kaj la ŝatataj ritoj, kiuj iam infundis ĝin per signifo. La tero mem, kiu nutris la radikojn de nia familio, estis eldetruita, postlasante dezertan, dezertan pejzaĝon, kiu mokas la memoron pri tio, kio iam estis.

Ĉi tiu ne estas la fino kiun mia avo meritis.
 

Saturday, 24 August 2024

Forkurante la duan invadon de Shuja'iyya

'En tiu senfina tago, ĉio, kion mi povis fari, estis movi miajn krurojn, provante konduki nin ĉiujn kiel eble plej malproksimen...'

Yusuf El-Mobayed
Gaza Sektoro / la 13-an de aŭgusto 2024

originala artikolo (en la angla)


Frumatene ĵaŭdon, la 27-an de junio 2024. Ni ĉiuj dormis — 14 el ni — ĉe la domo de mia fratino en Al-Shuja’iyya, oriente de Gaza Urbo. Ni ŝirmiĝis ĉi tie ekde januaro 2024, post kiam nia hejmo kaj bieno estis detruitaj de la ofensivaj fortoj de Israelo en ĝia unua atako kontraŭ Al-Shuja'iyya en decembro 2023.

Ni estis vekitaj de la plej pezaj, plej intensaj bombadoj, kiujn mi spertis ekde la 7-a de oktobro. Kiam finiĝis la malaminda bombardado, mi ne zorgis pri tio, kio venos poste. Ĉio, kion mi povis fari, estis redormi.

Mi sukcesis ellitiĝi ĉirkaŭ 7:30 a.m., lavi mian vizaĝon kaj matenmanĝi. Mi sentis min laca kaj ĉagrenita.

Fuĝo el la kaoso

Mia frato Mohammed kaj mi iris al la detruita hejmo kaj disŝirita bieno de nia familio, ne malproksime de tiu de mia fratino. Ni volis vidi ĉu io pli okazis tie dum la nokto, kaj Mohammed volis duŝi. Li trovis lokon inter la amasoj da ruboj kaj verŝis sin per akvo, kiun li alportis el mia fratino. Ĝi donis al li peceton da privateco kaj digno.

Por mi, nia posedaĵo estis la plej bona loko por eskapi de la kaoso kaj bruo de la malbela nokto, kiun mi ĵus travivis. Ĝi estis loko de komforto, kie mi povis rememori la plej feliĉajn momentojn de mia vivo kaj loĝi sur plej ŝatataj memoroj. Mi pensis pri mia familio, miaj amikoj kaj parencoj dum mi vagadis sur tio, kio ĝis antaŭ nelonge estis nia mirige bela bieno.

Permesante al mi fantazian flugon, mi povis aŭdi birdojn serenadi mian spiriton, levante min sur flugiloj de eŭforio. Mi rigardis ĉielen, mirante pri la vastaĵo de klara bluo, senlima tolo de espero. Mi povis memori la bonodora parfumo de florantaj arboj — simfonio de odoroj. Estis kvazaŭ la aero ĉirkaŭbrakus min kun la dolĉeco de vinberoj, citronoj, persikoj, granatoj, figoj kaj oranĝoj en la milda venteto sur mia vizaĝo. Ĉi tio por la momento estis loko de trankvilo.

(Efektive, estis ĉio, kion mi povis fari por konservi mian ĉagrenan angoron en mi. Mia sola elirejo por ĉiuj tiuj sentoj de teruro kaj timo estas skribi. Por mi ĝi estas la sola rimedo por akiri iom da trankviliĝo. Mi daŭre demandas: ĉu mi postvivos ĉi tiun genocidon ĉu mi vivos feliĉe kun la restaĵoj de mia familio kaj miaj amataj homoj?)

Reiru al teruro

Reveninte al la kvartalo de mia fratino, mi renkontis mian plej junan fraton, Zakarya, kaj demandis lin kial li estis tie prefere ol ĉe la bieno, kie li kutime laboras prizorgante aferojn ĝis post la 7-a vespere. Li diris, ke li havas malbonan senton pri tio, kio okazos, ke li sentas, ke io terura estas okazonta.

Ne longe post tio, sen antaŭa averto, israelaj okupaciaj ĉasaviadiloj deĉenigis ruinigan atakon kontraŭ mia kvartalo - la hejmoj de miaj parencoj kaj nia bieno - per amasa kvanto da artileriaj obusoj. Mi konstatis, ke tio estas la komenco de terura atako kaj mi teruris. Mi ne sciis kion fari aŭ kien fuĝi. Ne estis loko por rifuĝi, do mi ĵus ekkuris sub pluvo de kugloj. Mi vokis mian fraton Mohammed; Mi pensis, ke li estas proksime de mi, sed li estis for.

Kiam mi alvenis al la enirejo de la strato de mia fratino, estis okupa helikoptero pafanta rekte sur la homojn en la mezo de la strato. Mi rapide vidis la direkton en kiun ili pafis kaj sukcesis eviti tiun danĝeron.

Kontrolante familion

Alveninte al la loko de mia fratino, mi kuris supren laŭ la ŝtuparo por vidi kio eble okazas tie. Mi trovis mian 11-jaran nevon, ankaŭ nomitan Mohammed, histeria. Li estis grave vundita reen meze de oktobro kaj nun estas nekapabla marŝi. Li plue timigis la aliajn, kiuj jam estis en paniko pro la bruo kaj kriego. Mi provis trankviligi lin. Ĉio, kion mi povis diri, estis: "Eble ĝi estas nur hazarda atako. Ĉio, kion ni povas fari, estas atendi kaj vidi kio eble venos poste."

Elklininte fenestron por enpreni la tutan celitan areon, mi atestis la mortigon de unu el niaj najbaroj: Artileria obuso trafis lin en la vizaĝon kie li staris ĉe la enirejo de sia konstruaĵo. Lia frato, plenigante akvocisternojn sur la tegmento de la konstruaĵo, reagis en timo saltante de la trietaĝa konstruaĵo, rompante siajn gambojn sed evitante sian propran morton.

Pli kaj pli malbona

Mi povis konstati, ke la bombado nun proksimiĝas al nia loko. Reenturninte, mi iris rekte al mia traŭmata nevo, prenis lin malgraŭ la severa doloro en unu el miaj brakoj pro vundo antaŭ ses monatoj, kaj tuj eliris kun li. Li kriegis pro teruro. La resto de mia familio sekvis, sed sur la strato ŝrapneloj kaj ŝtonoj flugadis ĉiudirekten, trafante ĉion antaŭ mi. Tamen, mi sukcesis protekti lin, kaj ni ĉiuj fuĝis de la areo, kunportante nur niajn vivojn.

La supraj israelaj trupoj detruis ĉion antaŭ la terarmeoj kaj faris neimageblan nombron da sangaj masakroj kontraŭ la homaro. Kien ni povus iri por foriri? esti sekura?

Post la plej bona parto de horo da daŭranta, ruiniga kaj terura bombado, la grunda invado estis lanĉita, lasante multajn senkulpajn homojn sangantajn kaj mortantajn en la stratoj. Dum kelka tempo, mi kaj multaj aliaj provis utili, saltante super korpoj, kriante por helpo, sed ricevante neniun. La ambulancaj skipoj estis malhelpitaj atingi nian lokon pro la daŭra danĝero, do ĉi tiuj martiroj restis sen medicina prizorgo. Estis korŝire.

Provizora sekureco

En tiu senfina tago, mi povis nur kuri. Mi movis miajn krurojn, penante konduki nin ĉiujn kiel eble plej malproksimen de tiu terura loko, direktante al la nekonataĵo. Feliĉe, ni sukcesis trovi provizoran sekurecon en la sekva kvartalo. Ni ekloĝis por atendi senpacience kaj malkomforte ĝis ni povos reveni al nia propra loko, aŭ ien sekura. Kion ni travivis - bombadoj, helikopteraj kanonŝipoj, virabeloj, tankoj; homoj vunditaj, sangantaj, mortantaj antaŭ niaj okuloj — estis pli ol sufiĉa teruro por unu tago — dum la tuta vivo.

Dum mi skribis ĉi tion, mia mensa trankviliĝo estis en kredado, ke mi nur priskribas scenojn por filmo, sed mi fizike tremis neregeble. Ĉi tio ne estis filmo. Ni homoj de Gazao, senhejmaj kaj malsatantaj, daŭre pensas la bezonon evakui kie ni estas kaj trovi alian lokon por ŝirmi. Mi deziras profunde iri al nia detruita hejmo nun, tiel malsana kaj laca estas esti rifuĝinto en mia propra lando, kredante ke mi havas bazajn rajtojn tamen ne havante.
Ĝis nun, mi klopodis digesti, se ne forgesi la malbelecon de tiuj scenoj, kiujn mia familio kaj mi travivis, sed bedaŭrinde ili estas gravuritaj en mia menso. Kion ni devas havi estas fino de ĉio ĉi.

Thursday, 22 August 2024

Mia naskiĝtago estas memorigilo, ke mi vivis por festi ĝin

Mi postvivis la masakron de Nuseirat, sed la eĥoj de tiu doloro resonas en mi.

Hamza N. Ibrahim
Gaza Sektoro / 8-a de aŭgusto 2024

originala artikolo (en la angla)


7-a de aŭgusto 2024: Mi fariĝis unu jaron pli maljuna hodiaŭ.

Mia naskiĝtago kutimis esti tempo de ĝojo, pripensado kaj novaj komencoj. Antaŭ unu jaro, mi vivis sen la timo kaj teruro, kiuj nun turmentas min. Mi povus dormi trankvile sen esti hantita de bombadoj, kiuj tenas min veka la tutan nokton kaj igas miajn dentojn senrege tremi pro timo.

Nun senĉesaj bombadoj, misilatakoj kaj la ĉiutaga lukto por sekurigi la manĝaĵon kaj akvon, kiun mia familio bezonas por pluvivi, ĵetis malgajan nubon super mian vivon.

Mi ne pensis, ke aferoj povus plimalboniĝi. Tiam mi travivis la masakron de Nuseirat.

La memoroj de tiu tago hantas min. En tiuj teruraj momentoj, mi sentis la fragilecon de la vivo; ĉiu sekundo sentis kiel eterneco, ĉar mi scivolis ĉu mi pluvivos.

La eĥoj de tiu doloro resonas en mi. Ili estas konstantaj memorigiloj pri la frakasitaj vivoj kaj revoj, kiuj difinas mian ekziston.

"Kuru kaj kaŝu, aŭ vi mortos"
Matene de la 8-a de junio, la etoso estis streĉa kiam mia familio kunpremis en la domo de mia avo en la tendaro Nuseirat, kie ni serĉis rifuĝon de la daŭra bombado. Je la 11:30 a.m., ni sidis sur la kanapo dum mi senespere rulumis la novaĵojn per mia telefono.

Nia espero pri paŭzo aŭ batalhalto forte pezis mian menson dum mi serĉis ajnan signon de helpo de la ekstera kaoso. La malforta brilo de sunlumo penetris la fenestrojn, ĵetante longajn, timigajn ombrojn tra la ĉambro.

Portempa trankvilo estis frakasita de surdiga eksplodo, kiam peza misilo frapis nian troloĝatan kvartalon. Artileriaj obusoj komencis pluvi de militaviadiloj kaj helikopteroj. Mi sentis, ke ni ĉiuj estas mortontaj.

Teruro kaptis min dum mi rigardis du helikopterojn ŝvebi proksime, ilia mortiga fajro celis la movoplenan merkaton Nuseirat, mortigante kaj vundante multajn senkulpulojn. Kvadrokopteroj senkompate mortigis iun ajn, kiu moviĝis sur la strato; la aero estis plenigita de peza kaj hazarda pafado, teruro, kaj la sono de pli ol dekduo da surdigaj eksplodoj. "Kuru, kuru kaj kaŝu, aŭ vi mortos," viro kriis de la strato kie li kaj lia vundita filo serĉis eskapi.

"Ĉu ĉi tio estas la fino de la mondo?" mia pli juna frato kriis, lia voĉo tremis pro timo, kiam li alkroĉiĝis al mi. “Mi tiom timas. Kio okazos al ni?”

Tiam misilo trafis kaj frakasis turon antaŭ nia domo, blankigante la aeron kaj ŝprucante flamojn ĉie. Miaj haroj stariĝis pro ŝoko kiam mi vidis la raketon flamon. Ĉirkaŭ ni krakis kugloj. Fajro blovis ĉirkaŭ ni de artilerio. Miaj kruroj estis trafitaj de frakasanta vitro kaj komencis sangi.

"Mi neniam vidis tian hororon en mia vivo," la voĉo de mia patro tremis dum li provis ŝirmi nin kontraŭ la teruro. La aero estis densa de fumo, malfaciligante klare vidi. Konsternite, mi trovis min murmuranta: “Ĉu mi estas en la ĉielo? Ĉu mi mortis?"

Ni malesperis eviti la fajron kaj bombadon. Kun mia pli juna frato kroĉiĝis al mi kaj nia malgranda familio de kvin kunpremitaj kune, ni rapide kaptis kelkajn esencajn posedaĵojn kaj eliris, gviditaj de la krioj kaj krioj de aliaj fuĝantaj familioj.

En nia hasto kaj timo, ni finis porti la ŝuojn de unu la alian - mi portis la ŝuojn de mia patro, mia patro portis miajn fraton, kaj mia frato portis miajn patrinon. Ni fuĝis el la domo de mia avo, kurante maltrankviligajn du kilometrojn al lernejo de UNRWA, kie ni serĉis rifuĝon.

Post horo da intensa bombado, ĝi estis finita. Mirakle, ni pluvivis.

Tio estis la oka fojo, ke ni estis delokigitaj de kiam la milito komenciĝis. "Mi ne volas morti, mi ne volas morti, panjo," mia juna kuzo singultis. "Ni ne prenis la ludilojn de nia hejmo."

Laŭ Al Jazeera, la israelaj helikopteroj, kiujn mi vidis pafi kontraŭ io ajn, kio moviĝis, estis parto de surpriza operacio por liberigi israelajn ostaĝojn. Dum la israela militistaro povis savi kvar ostaĝojn, ilia atako mortigis pli ol 250 senkulpajn homojn, inkluzive de pluraj israelaj ostaĝoj, kaj vundis pli ol 500 aliajn.

Pasiginte semajnon en la lernejo de UNRWA, ni revenis al la domo de mia avo, nur por trovi ĝin plejparte detruita. Ni verŝajne estus mortigitaj se ni restus tie dum la atako: La muroj estis grave difektitaj, la fenestroj frakasitaj, kaj la tegmento kolapsis. Ĉio estis kovrita de polvo kaj derompaĵoj.

Ni nun loĝas en senfenestra ĉambro sur la teretaĝo, la sola loĝebla ĉambro restanta en la domo.

Naskiĝtaga deziro
Dum mi pripensas mian 23-an naskiĝtagon, la longedaŭraj eĥoj de doloro ronĝas mian animon.

La pezo de la malfacilaj aferoj, kiujn mi travivis, igas min sopiri al paco kaj normala vivo. Mia nura naskiĝtaga deziro estas ke la milito baldaŭ finiĝos.

Wednesday, 21 August 2024

Afganaj virinoj alvenas en Edinburgo por fini medicinajn diplomojn rifutajn sub talibano

Severin Carrell Skotlanda redaktoro / mer. 21 aŭgusto 2024
Originala artikolo (en la angla)

Ne strikte ligita kun milito, sed ankoraŭ kelkaj bonaj novaĵoj pri libereco de elekto...

Trijara kampanjo de gepatroj de helplaboristo mortigita en Afganio alportas 19 praktikantojn al Skotlando.

Grupo de praktikantoj inaj kuracistoj el Afganio vojaĝis al Edinburgo por kompletigi siajn medicinajn diplomojn post kiam la talibano devigis ilin ĉesi studi.

La 19 virinoj alvenis en Brition mardon post trijara kampanjo de la gepatroj de Linda Norgrove, la kidnapita skota bonfara laboristo, kiu estis mortigita dum fuŝita savprovo de usonaj specialaj fortoj en 2010.

La Linda Norgrove Foundation, starigita kaj prizorgita fare de ŝiaj gepatroj, John kaj Lorna, de ilia hejmo en Uig, en la Okcidentaj Insuloj, diris ke la studentoj estis efektive limigitaj al siaj hejmoj pro timo por siaj vivoj ekde la talibano reakiris potencon.

La Fundamento laboris kun UK kaj skotaj registaroficistoj por aranĝi sekuran trairejon kaj studentajn vizojn por la virinoj. Ili ricevis lokojn en kvar medicinaj fakultatoj post kiam skotaj ministroj ŝanĝis la leĝon por trakti ilin kiel hejmajn studentojn elekteblajn por senpaga instruado.

Ĝi diris, ke grava klopodo estis en intertraktado de laŭleĝaj kaj burokratiaj obstakloj por alporti ilin al Britio, inkluzive de organizado de anglalingvaj testoj kaj aranĝado de universitataj intervjuoj per Skajpo.

Ĝi tiam negocis ilian vojaĝadon al Pakistano por peti UK-vizojn, pakistanajn vizon, biometrikon, studentan financadon, UK-bankkontojn kaj studentan loĝejon. Ĉio rakontita, ĝi elspezis proksimume 60,000 £.

Multaj el la virinoj estis bazitaj en Kabulo, sed aliaj venis de malproksimaj provincoj, inkluzive de Bamyan, Wardak kaj Daykundi. Ili flugis al Britio de Islamabado en Pakistano.

En deklaro eldonita de la fondaĵo, unu el la studentoj, Omulbanin Sultani, diris, ke la Norgroves kaj ilia asistanto "savis niajn vivojn en ĉiu senco de la vorto" subtenante ilin dum la lastaj tri jaroj.

"Ĝi plenigas min per grandega fiero kaj ĝojo stari ĉi tie hodiaŭ en ĉi tiu bela tago," ŝi diris. “Sed mi diru al vi, esti ĉi tie ne estis tiel facila, kiel ŝajnas ĉi tiuj vortoj. Ni eltenis mil tagojn da sufero por atingi ĉi tiun punkton.”

Alia studento, Zahra Hussaini, 19-jara, kiu finis sian unuan jaron da medicino kiam la talibano reakiris la potencon, diris, ke estas sonĝo alveni al Britio. Ŝi diris, ke ŝi esperas, ke kiam ŝi kvalifikiĝos, estos sekure reveni hejmen.

"Nia vojaĝo ĉi tie estos sufiĉe longa, eble dum ok jaroj, naŭ jaroj, kaj mi pensas, ke dum ĉi tiu tempo multaj ŝanĝoj venos al Afganio," ŝi diris. "Mi esperas, ke la situacio ne restos la sama."

John Norgrove diris, ke ĝi kuraĝigas la UK kaj skotaj registaroj tiel proksime kunlaboris pri la projekto.

"Fine ĉi tiuj 19 nekredeble talentaj junaj virinoj reakiras sian estontecon kun la ŝanco de enorma edukado kaj kariero. La alternativo por ili en Afganio ne estis bona," li diris.


Tuesday, 20 August 2024

Forpelita en la nekonaton, refoje

‘Kio estas pli malfacila ol malmunti la tendojn kaj fuĝi estas la maniero kiel homoj rigardas unu la alian.’


Hadeel Awad
Gaza Sektoro / 30-a de julio 2024
Originala artikolo (en la angla)



Kiel palestinano en Gazao, mi travivis multajn militojn. Kvankam ĉi tiuj senĉesaj atakoj kontraŭ ni estas parto de daŭra realo, la milito, kiun ni vivas hodiaŭ, estas malsama ol ĉiuj aliaj, kiujn ni suferis. Ĝi estas milito de genocido kaj malsato - kaj ankaŭ de la konsekvenca elpelo de nia popolo de unu loko al alia.

Post 215 brutalaj tagoj da agreso, la israela okupado ordonis al la homoj delokitaj en Rafah, mia familio kaj mi inkluzivis, iri al aliaj lokoj antaŭ ĝia surtera invado de la malgranda urbo. La odoro de morto jam estis ĉie. Mi ne povis ĉesi pensi, ĉu plej bone estus resti en Rafah kaj daŭrigi mian laboron kiel flegistino ĉe improvizita medicina punkto, aŭ denove postkuri falsajn promesojn de sekureco en la nekonataĵon.

Sub nilonaj tendoj kuntenataj per lignaj bastonoj, la somera suno estis nepardonanta. Tamen, la neeltenebla varmego de la longaj tagoj eĉ ne alproksimiĝis al tio, kion ni eltenis post kiam la mallumo de la nokto ĉirkaŭprenis nin. Mi neniam forgesos la teruron de ĉi tiuj noktoj — la sonon de aviadiloj kaj bomboj ĉasantaj nin el ĉiuj direktoj. Miliono kaj duono el ni, malvastaj en la 54 kvadratajn kilometrojn, kiuj estas Rafah, ĉiuj demandas sin ĉu ni estos vunditaj, aŭ eĉ vivos, antaŭ la mateno.

La okupanto diris, ke ni estos sekuraj ĉi tie, sed ni rapide eksciis, ke tio ne estas tiel. Kial ĝi estus malsama en la sekva "sekura" zono? Ne estas perdita por ni, ke niaj homoj, kiuj klopodas pluvivi en ĉi tiuj punaj tendourboj, jam suferis pro ege perfortaj bombadkampanjoj, en ĉi tiu milito kaj ĉiuj antaŭaj. Ni perdis familianojn kaj amikojn - kaj ni scias, ke pli mortos. Ĉiumomente povas veni la timindaj novaĵoj.

Ni multe parolas unu kun la alia pri kiel ĉi tiuj tagoj pasos, kiam la milito finiĝos, kaj kia estos nia fina sorto. Kaj kiam tendaroj estas forpelitaj, ni parolas pri kion fari kaj pesi niajn elektojn kune. Ni esperis momente repreni nian kolektivan spiron ĉi tie, eĉ malgraŭ la teruraj kondiĉoj, sed tio ne devis esti. Ĉiuj nur provas pluvivi. Por ni nun, tio signifas certigi la hodiaŭan provizon de manĝaĵo kaj akvo. Ĉu ĝi estos disponebla, se ni prenos niajn tendojn kaj starigos ilin aliloke?

Kio estas pli malfacila ol malmunti la tendojn kaj fuĝi estas la maniero kiel homoj rigardas unu la alian. Ni translokiĝis de unu loko al alia tiom da fojoj, ke mi perdis la kalkulon — sed la rigardo en la okuloj de tiuj, kiuj rigardas tendon malmuntotan, estas malfacile priskribi. Ĝi esprimas mizeron, konfuzon, perdon, maltrankvilon, timon kaj obtuzecon ĉiuj samtempe.

Mi sentas ĉiujn ĉi tiujn aferojn dum mi rigardas niajn forlokitojn denove delokitajn, elirante el la stratpordegoj kun la tendaro malantaŭe.

Kaj mi pensas, ke mi havas la saman aspekton en miaj okuloj.

Ĝi estas reflektita en la okuloj de virino pakanta sian tendon kaj rigardante supren al la ĉielo, lamentante: "Vi estas pli amema al ni ol la tuta mondo!"

Mi vidas ĝin denove en la okuloj de alia virino balancanta panon sur sia kapo. "Bone, kien ni iru?" ŝi demandas.

Viro, kiu ĵus revenis de la "sekura zono" klarigas, "Mi revenis ĉar tie ne restis spaco por mi."

Ĉiuj sekvas la sonojn de ĉi tiuj voĉoj al tiuj, kiuj parolas la vortojn. Ni interŝanĝas tiun rigardon, kiu diras pli ol la lingvo povus iam esprimi.

Mi estis inter la lastaj, kiuj foriris kaj iris por lasta promenado tra mia delokiga tendaro, kie preskaŭ ĉiuj malaperis — denove devigitaj al la nekonataĵo. Unu el la malmultaj restantaj vendistoj kaptis megkornon kaj komencis voki per malforta voĉo, "Adiaŭ, Rafah."

Larmoj fluis en miaj okuloj.

Kaj dum mi rigardis la venkitajn vizaĝojn de tiuj ankoraŭ fuĝantaj, mi estis superŝutita de senpoveco — de la manko de helpo, kaŝitaj larmoj, premataj viroj, fragilaj virinoj. Ni estas kunligitaj de estonteco, kiu ne estas nia decidi. La ŝarĝo de seniluziiĝo estis peza dum mi ploris pri la stato de nacio kie ĉiuj estas lacaj kaj ne ekzistas vivo.

Gazao malrapide mortas. Ĉiuj niaj infanoj, virinoj kaj junularoj estas sieĝitaj kaj minacataj je morto en ajna momento. En la palpebrumo de okulo, ies rakonto finiĝas - kaj tomboj por ŝirmi nin en morto fariĝas same malabundaj kiel la hejmoj intencitaj por ŝirmi nin dum ni vivas.
 

Sunday, 18 August 2024

El La Radiaj Sutroj

Iom da malstreĉiĝo estas en ordo por ĉi tiu #silenta dimanĉo

Elspirante, spiro liberiĝas kaj elfluas.
Estas pulso kiam ĝi turniĝas por flui enen.
En tiu vico, vi estas malplena.
Enigu tiun malplenon kiel la fonton de ĉiu vivo.

Enspirante, spiro enfluas, plenigas, nutras.
Ekzakte kiel ĝi elfluas,
Estas ekbrilo de pura ĝojo -
La vivo renoviĝas.

VietChi Post Aŭtuno 2026

Se vi estas interesitaj pri luktosporto, la AŬTUNA numero de VietChi Post, revuo pri la vjetnama Lukto-Arto de Grandmajstro Phan Hoang, esti...